چگونه عقائد و رفتارهاي متناقض و گفتارهاي متناقض همه ميتواند حق و هدايت به واقعيات باشد حتي اگر دين را به اخلاقيات خلاصه کنيم در حاليکه طبق تعريف صحيح از «دين الهي» که گذشت «دين صحيح الهي» به اخلاقيات و عبادات خلاصه نمي‌شود

البته همه اين مکتب هاي جديد (که بخاطر ضعف مسيحيت تحريف شده بوجود آمده است) مکتب هاي کلا نابجا نبودند بعضا داراي اهداف نيک و مفيد هم بودند

ز آنجا که «دکارت» با توجه دادن فيلسوفان را به «شناخت درون» که موضوع «فلسفه جديد»، شد در مقابل توجه به «شناخت موجودات بيروني»، ذهن که موضوع «فلسفه قديم»، بود، توانست نقطه عطفي در تاريخ فلسفه، ايجاد کند

هيچ شکي نيست که ميان «آموزه هاي اديان ساخته شده به دست بشر و نيز اديان الهي تحريف شده به دست بشر» با «آموزه هاي علوم تجربي و عقلي فعلي»، در مواردي بسيار، تضاد و تناقضاتي وجود دارد

بعضي «هرمنوتيک» را منسوب به «هرمس»، مفسر کلام و اشارات رمزي خدايان يونان مي‌دانند که در اروپا در قرون جديد پس از جدا شدن پروتستانها از پاپ، پروتستانها به فکر آن افتادند که در تفسير کتاب مقدس بدون استمداد از پاپ، خود اقدام نمايند

در تاريخ هرمنوتيک، تفسير، ابتداء در متون (ديني و غيره) بود آنطور که در زمان اشلاير ماخر مطرح بوده است اما پس از دوران «اشلاير ماخر» و «ديلتاي»، تفسير و تاويل به غير از متون همچون هنر و غيره گسترش يافت و اينک هرمنوتيک به معني عام، شامل همه اينها ميشود...

مقصود از «پيشداوري»، در گفتار گادامر، معني است که از مجموعه متن به دست ميايد و انسان قبل از آنکه آنرا اعلان کند با توجه به قاعده «تناسب جزء و کل متن»، آنرا حدس ميزند

پس از دو هزار سال حاکميت منطق و فلسفه ارسطوئي در غرب و ظهور اختلاف ميان پاپ و امپراطور و نيز ظهور کليساهاي مستقل و داشگاه پاريس و غيره و صف آرايي آنها در مقابل پاپ و در نتيجه، پيدايش مکتب هاي جديد شکاکيت و سکولاريسم و اومانيسم و غيره بالاخره تمام دست...

اينکه تفسير و تاويل مربوط به متوني است که داراي ابهام و اجمال و يا تعارض و تناقض هستند و غالب متون که روشن و مبين است نياز به تفسير و تاويل ندارد

هدف و نتيجه دين الهي، کشف قوانين تجربي و علت هاي حوادث طبيعي نيست که آگوست کنت چنين خيال کرده است